FLUGUFÓTUR Myndataka með styrjunni

Published on September 12th, 2016 | by Sigurgeir Sigurpálsson

0

Styrjuveiðar í Kanada

Fjórði september 2016 verður dagur sem ég mun aldrei gleyma. Dagur sem ég mun tala um við hvert tækifæri sem ég fæ.

Ævintýrið á upptök sín fyrir mörgum árum þegar ég fór að grennslast fyrir um hvað hafi orðið um ættmenni mín sem fluttust vestur um haf. Langalangafi minn flutti til Kanada fyrir hartnær 100 árum og skildi eftir hér á landi langömmu mína og bróður hennar. Í Kanada átti hann fleiri börn og fleiri afkomendur og mig langaði alltaf til að vita eitthvað um þessa ættingja mína.

Til að gera langa sögu stutta komst ég í samband við nokkra þeirra með aðstoð netsins og enn fleiri þegar Facebook kom til sögunnar. Einn frændi minn er mikill veiðimaður og við fórum að spjalla saman vegna þessa sameiginlega áhugamáls.

Allt er fertugum fært
Í desember síðastliðnum varð ég fertugur og mér datt þá í hug að láta langþráðan draum minn rætast um að ferðast til Kanada og hitta einhver ættmenni mín sem þar búa. Ég bað þá alla sem ég bauð í afmælið mitt um að gefa mér gjafabréf hjá Flugleiðum. Flestir gerðu það og ég var þá kominn með nóg fyrir mig og kærustu mína til að fljúga til vesturstrandar N-Ameríku.

Ég hafði samband við ættmenni mín þar og allir voru að vilja gerðir. Sara frænka mín í Seattle ætlaði að hýsa okkur fyrri vikuna og svo ætlaði Gary frændi minn í Kanada að hýsa okkur í viku þar. Enn var ég ekkert mikið með hugann við veiðar og bið ykkur veiðiáhugamenn afsökunar á þessum langa aðdraganda en ég lofa því að hann er vel þess virði.

Laxar í þúsundavís
Í Seattle er laxastigi þar sem ógurlegt magn af löxum og sjógengnum silungi gengur upp. Stiginn er byggður þannig að á hluta hans er gluggi þar sem við mannfólkið getum horft inn og séð þessa fiska mjög vel af mjög stuttu færi.

Daginn sem við fórum voru nokkrar tegundir fiska að fara um laxastigann. Eitt tröll var í stiganum en hann var ekki hrifinn af áhorfendum og hélt sig í skugganum fjærst glerinu og ég náði aldrei góðri mynd af honum. En hann var a.m.k. þrisvar sinnum stærri en 15-20 punda fiskarnir sem ég sá slatta af. Mér var sagt að það sé talsvert um 60-70 punda laxa sem fari þarna í gegn.

Ég var agndofa og fylgdist með þeim koma sér upp stigann. Fyrir utan gat maður horft yfir sjóinn þar sem fiskarnir hringsóluðu meðan þeir voru að venjast ferskvatninu og þar innan um sá ég heilan helling af risastórum löxum. Ef ég hefði verið með stöng á mér þá hefði ég sennilega ekki staðist mátið og endað í fangelsi seinna um daginn.

Annað stórmerkilegt þarna var að þarna stóðu nokkur ansi sver rör í röðum en opnað er fyrir þau þegar risastórar vöður fullar af laxaseiðum reyna að komast til sjávar. Þegar slíkt er í gangi er það gríðarlegt sjónarspil og svipar til þegar landað er úr lest á fiskveiðiskipi sem er stútfullt af loðnu. Stóru sugurnar sem sjúga úr lestinni og dæla út úr sér í kör í landi eru líklega það næsta því sem við komumst hér á landi til að sjá eitthvað þessu líkt. Úr þessum rörum sprautast milljónir seiða, svo mikið að það varla sést í vatn með fiskunum á tímum. Því miður var þetta ekki í gangi þegar ég var þarna þannig að ég þarf bara að ímynda mér þetta eins og þið hin sem hafið ekki séð þetta.
laxastigiseattle

Kanda er náttúruparadís
Enn hafði ég samt ekkert farið neitt að veiða enda var það ekki tilgangur ferðarinnar. Gary frændi minn hafði samt talað um að fara með mig eitthvað að veiða en ég hafði ekkert pælt í því mikið enda ekkert búinn að skoða hvað væri í boði. Þekking mín á laxveiði hér á landi er að hún er svo dýr að maður bíður ekki félögum sínum í þannig veiði nema maður sé verulega loðinn um lófana.

Svona er þetta ekki í Kanada. Ef þú ert með heimili í Kanada og ríkisborgari þá borgarðu rétt rúmar 3.500,-kr fyrir ársleyfi í lax, sjóbirting ofl. Það er nokkurs konar Veiðikort í flestar árnar þarna á svæðinu og ekkert takmark á stöngum. Það eru ákveðnar takmarkanir eins og það má bara nota einkrækju sem er agnaldslaus. Það þarf að sleppa vissum tegundum og sum staðar er kvóti á hvað þú mátt hirða marga fiska en annars má nota nánast hvaða beitu sem er svo framarlega sem hún sé ekki mengandi. Hrogn eru að vísu bönnuð a.m.k. á sumum stöðum vegna smithættu.

En, í þessum ám eru 2-3 mismunandi laxategundir 1-2 mismunandi sjógengnir silungar og margar aðrar fisktegundir. Á meðan þú ert að veiða sérðu nokkra erni flögra um og hauka auk þess sem þú gætir séð 2-3 bjarnartegundir, nokkrar tegundir dádýra, refa og fleiri dýrategundir. Það er alveg ólýsanlegt að vera að keyra milli staða og sjá 7 svartbirni og nokkra erni flögra um.

Smá laxveiði til að byrja með
Eftir að hafa hitt frænda minn Gary í eigin persónu loksins eftir nokkra ára spjall á netinu þá settumst við í bílinn hans og keyrðum í 8 klst um Bresku Kólumbíu þar til við komum til Quesnel (borið fram Kvennel) sem er heimabær hans. Allan þennan tíma keyrðum við meira eða minna eftir Frasieránni sem gefur okkur einhverja hugmynd um hversu löng hún er. Allar ár á svæðinu og lengra inn í land því við vorum enn ekki komin að upptökum hennar renna í Frasieránna. Það þýðir að allir sjógengnir fiskar þurfa að ferðast upp árósa hennar og upp ánna til að komast í sína á.

Sumir laxarnir ferðast yfir 1.000 kílómetra til að hrygna á æskustöðvum sínum. Eftir nokkra daga af skoðunarferðum um nærsveitir Quesnel fórum við á landareign frænda eiginkonu Gary. Hann á stóra eign marga kílómetra meðfram Quesnelá sem er ansi stór og flott á á íslenskan mælikvarða. Þar var æðisleg aðstaða og við reyndum okkar við veiðar en án árangurs. Ég fékk nokkur högg og oft var elt hjá mér en það voru allt c.a. 20 cm laxaseiði.

Við grilluðum hádegismat yfir opnum eldi og skemmtum okkur vel þrátt fyrir fiskleysið en ég gat ekki hætt að hugsa um hvað þetta væri flott. Ef þessi staður væri á Íslandi væri þessi bóndi moldríkur af sölu laxveiðileyfa og skotveiðileyfa. Öll landareignin var skógi vaxin með aragrúa af dádýrum og fullt af stöðum meðfram ánni sem voru mjög veiðilegir.
Laxveiði í Quesnelá

Styrjuveiðin undirbúin
Til að mega veiða styrju þurfti ég að kaupa tvenns konar veiðileyfi. Það er almennt veiðileyfi bara upp á það ef ég hefði fengið aðra tegund af fiski á færið og líka ef við hefðum þurft að veiða beitu. Almenna veiðileyfið fyrir einn dag fyrir útlending eins og mig kostar 20 kanadíska dollara en kanadískinn dollarinn var 92 kr þegar ég var að versla leyfið.

Einnig þurfti ég dagsleyfi í styrjuveiði sem kostaði 15 kanadíska dollara í viðbót. Ekki fannst mér þetta mikill peningur fyrir veiði þar sem var laxavon og þaðan af síður veiði á styrjum sem geta orðið ansi stórar.

Gary fékk fjölskylduvin sem var búinn að vinna sem leiðsögumaður við styrjuveiðar í 25 ár. Hann útvegaði bátinn, stangirnar, beituna og gríðarmikla þekkingu. Ég veit ekki hvað slíkt kostar almennt en mörg fyrirtæki eru í þessum bransa þarna. Við fengum hann á 400 kanadíska dollara daginn.

Allt var nú klárt og bara spurning um að koma sér á staðinn. Veiðin sem við vorum að fara í var við bæinn Chilliwack sem er mjög nærri Vancouver. Vikuna áður hafði 600 punda styrja veiðst á svæðinu sem við vorum að fara á. Ég hélt vonum mínum í lágmarki og var alveg eins búinn undir að fá ekki neitt.

Styrjuveiðin hefst og það með látum
Styrjuveiðin hófst á sleginu átta um morguninn. Við hittum Dan, leiðsögumann okkar og fórum á bátnum hans á stað sem hann taldi vera góðan á þessum tíma. Þar voru fyrir 7-8 bátar og lítið pláss. Við reyndum því fyrir okkur frekar stutt þar og færðum okkur enda var enginn að fá fisk og við fengum ekki nart.

Næsti staður var greinilega góður. Þar var fyrir einn bátur en Dan og skiptsjórinn á hinum bátnum voru þeir einu sem vissu að það væri mikið um styrjur þarna á þessum tíma. Þeir kinkuðu kolli og brostu því þeir voru einir um þennan stað fyrir kúnna sína. Þegar við komum var einn farþeginn á hinum bátnum að berjast við styrju, þetta leit mjög vel út. Við fundum okkur stað og hentum út fjórum mismunandi beitum á fjórum stöngum. Við beittum laxahrognum (mátti nota þau þarna), Squawfish sem er ekkert ólíkur silungi og var 30cm langur kræktur í gegnum hausinn og sporðurinn klipptur af, hluti af ál og að lokum beittum við stærðarbita af laxi.

Við urðum fljótlega varir við nart en ekki tók hann strax. Nokkrum sinnum í viðbót var nartað og ég þorði ekki öðru en að sitja á mínum stað tilbúinn að fá stöngina. Skyndilega var línan dregin hressilega út. Beitan er fest við sökku ekki ósvipað og vinsælt er í Veiðivötnum þannig að sökkan er laus fyrir ofan segulnagla og því getur fiskurinn tekið beituna og dregið línu út án þess að átta sig á að beitan er fest við línu. Línan dregst í gegnum sökkuna og því veitir sakkan enga mótspyrnu.

Dan greip stöngina og kippti hressilega í til að festa öngulinn og rétti mér stöngina. Þá hvein hressilega í hjólinu og styrjan rauk út. Um 300 metrar af níðsterkri línu er á hjólinu og styrjan dró a.m.k. 150 metra af línu út þegar hún loksins stoppaði. Þá tók við hressileg líkamsrækt þar sem ég hamast við að draga styrjuna inn með sömu tækni og notuð er í sjóstöng þegar menn veiða stóra fiska. Ég notaði líkamsþyngdina til að draga styrjuna nær og hallaði mér vel aftur og þegar ég reisti mig upp halaði ég línu inn af miklum móð. Endurtekningarnar voru svo margar að ég kófsvitnaði í 25 stiga hitanum og fann handleggi mína byrja að skjálfa undan álaginu.
Styrja á stönginni

Styrjan barðist eins og bleikja….risastór bleikja
Styrjur berjast mjög misjafnlega eins og margar fisktegundir gera. Dan sagði mér að ein styrja sem kúnni hjá honum barðist við hafi stokkið 17 sinnum. Það hafi verið tilkomumikil sjón að sjá 60 kílóa styrju stökkva upp úr vatninu og lenda með öllum sínum þunga á því aftur og skvetta vatni í allar áttir langar leiðir. En mín var ekkert að leyfa okkur að sjá sig.

Hún tók strauið að mér og ég hélt að ég hefði misst hana því öngullinn var agnaldslaus en þegar ég náði að hala inn og strekkja á línunni var hún enn á. Hún límdi sig við botninn og togaði og togaði á móti mér. Hún notaði strauminn í ánni til að hjálpa sér og gerði mér mjög erfitt fyrir. Dan herti á bremsunni og ég tók vel á henni. Eftir dágóða stund kippti Dan í línuna hjá mér og áttaði sig á því að hann hafði hert hana alltof mikið þannig að hún gaf ekkert eftir og losaði hana því fyrir mig. Mér létti mikið því ég var ekki að sjá fyrir mér að geta haldið þetta út eins og staðan var.

Bremsan gerði það að verkum að ég gat hvílt mig meðan styrjan gat það ekki. Þegar hún tók enn eitt strauið út þreytti bremsan hana meðan ég beið með beina handleggi eins afslappaður og hægt var í þessum kringumstæðum. Ég dróg hana að bátnum og hún tók strauið út nokkrum sinnum. Handleggirnir á mér voru orðnir mjög aumir og ég vissi að ég myndi finna fyrir þessu daginn eftir. Þegar þetta er skrifað nærri viku seinna finn ég ennþá auma bletti á upphandleggjunum eftir margra daga harðsperrur.
Hörkuátök

Loksins sýndi hún sig
Þegar styrjan var komin ansi nálægt bátnum þá hófst baráttan mín við að toga hana upp frá botninum. Hún var ekkert á því en var orðin mjög þreytt og á endanum kom hún upp í yfirborðið í andartak og fór niður aftur.

Loksins sá ég hana og þvílík fegurð. Þessi forna skepna var og er langstærsti fiskur sem ég hef barist við. Útlitið svo framandi að það minnti mig á risaeðlu enda kom þessi fiskur fram á sjónarsviðið fyrir 175 milljónum ára og hefur lítið breyst síðan.

Þessi styrja er af tegundinni hvítri styrju sem er þriðji stærsti vatnafiskur í heimi. Beluga styrjan verður stærst og hrognin hennar eru hinn eini sanni Beluga kavíar. Næst kemur Kaluga styrjan. Styrjutegundir eru því í þremur efstu sætunum yfir stærstu ferskvatnsfiska í heimi. Hvíta styrjan getur orðið allt að 816 kg og 6,1 en metri að lengd. Hún getur orðið meira en 100 ára gömul. Hún er ekki með hreistur en er með einhvers konar brodda á líkamanum sem eru “eitraðir” þannig að það er mjög óþægilegt að stinga sig á þeim. Styrjurnar eru þó duglegar að velta sér á borninum og slípa oft þessa brodda niður. Þegar svo er þá er óhætt að koma við þær og strjúka.

Þegar vissri stærð er náð þá eiga þær enga náttúrulega óvini í umhverfi sínu þannig að þær setja sig ekki í mikla hættu með því að slípa broddana sína svona niður. Maðurinn hefur vissulega gengið ansi nálægt stofninum enda mikill matur í þessum fiskum. Indíánar í N-Ameríku fóru ekkert sérlega vel með þessa fiska þó þeir hafi aldrei gengið nærri stofninum eins og Evrópubúar gerðu þegar þeir komu til álfunnar. Indíánarnir veiddu þessa fiska og bundu þá lifandi í ánni við bakkann þannig að þeir gátu andað en ekki sloppið. Svo skáru þeir sér bita eftir þörfum og voru orðnir ansi lunknir við að halda lífi í fiskinum með því að skera réttu bitana í réttu magni þar til fiskurinn þoldi ekki meir og dó. En fram að því hélst kjötið ferskt sem var mikilvægt á tímum þar sem engir ísskápar eða frystiskápar voru til.

En ég var hins vegar alveg agndofa þegar ég sá hana loksins. Ég var hreinlega auðmjúkur í návist þessarar skepnu sem kom fram svo fullkomin fyrir svo löngu að hún hefur lítið sem ekkert þurft að aðlaga sig og þróast. Enn átti hún talsvert eftir af kröftum en hún var orðinn mjög þreytt.
Gleði þegar styrjan loks sýndi sig

Kominn tími til að koma bátnum að landi
Dan ræsti vélina í bátnum og losaði akkerin en það þurfti tvö akkeri til að halda bátnum kyrrum meðan bardaginn stóð yfir. Svo sigldi hann varlega og nýtti sína reynslu til að koma okkur að góðum stað í ánni þar sem hægt var að “landa” styrjunni. Hún fór reyndar aldrei á land en það þurfti að vera hægt að taka myndir, mæla og merkja fiskinn áður en honum var sleppt.

Dan strandaði bátnum á sandströnd og ég hélt áfram að berjast við fiskinn. Á tímabili togaði styrjan okkur af strandstaðnum þannig að Dan þurfti að auka kraftinn á vélinni sem hélt okkur föstum við bakkann og stranda okkur aftur. Svo þegar styrjan var alveg búin á því og farin að láta að stjórn þá fór Dan út í ánna og ég rétti honum stöngina. Við Gary fórum útí til hans og aðstoðuðum hann við að mæla styrjuna. Hann fann fljótt að hún var búin að slípa alla brodda af sér og mér var því óhætt að koma við hana en fálmararnir þrír undir hökunni á henni má alls ekki snerta því þeir eru mjög viðkvæmir og mikilvægir henni.

Styrjan var skönnuð og í ljós kom að ekkert örmerki var í henni. Hún hafði því aldrei áður veiðst a.m.k. ekki frá því örmerkingar hófust. Mitt nafn var því tengt við númerið á örmerkinu sem Dan var með, því komið fyrir í sprautu og sprautað undir húðina á styrjunni. Það er því styrja syndandi í Frasieránni núna með mínu nafni. Hún verður alltaf með mínu nafni en ef aðrir veiða hana líka þá kemur nafn þeirra inn á lista yfir menn sem hafa veitt hana en nafn fyrsta veiðimannsins er alltaf tengt númerinu og birtist alltaf. Svo þarf að skoða fiskinn nánar til að sjá hvort fleiri hafi veitt hann. Þetta var svona aukabónus ofan á það að veiða svona stóran fisk.

Styrjan mældist 203 cm á lengdina og 70cm ummál. Hún reiknast til að vera 72.5 kílógrömm miðað við þessar mælingar. Stærsti fiskur sem ég hef veitt fyrir þetta eru nokkrir 10 punda fiskar og þótti mér þeir svakalegir þegar ég veiddi þá. Þetta skemmir samt ekkert fyrir mér að veiða hérna heima en þetta verður alltaf mjög ljúf minning. Fleiri fiska fengum við ekki þennan daginn þó við höfum orðið vör við nokkur nört þá tók enginn annar agnið. Dagurinn var hins vegar frábær, veðrið æðislegt, náttúran og allt umhverfið dásamlegt og ég alveg í skýjunum.
Myndataka með styrjunni

Ég get upplifað þennan bardaga aftur og aftur í huganum en það er skemmtilegra að horfa á þetta á vídeói. Gary tók vídeó af bardaganum en missti af fyrstu 2-3 mínútunum. Ég ætla að deila þessum tveimur myndböndum með ykkur. Fyrra myndbandið er mun lengra og sýnir meirihlutann af bardaganum en seinna vídeóið sýnir að mestu þegar við erum að mæla og merkja fiskinn.

Allir fagna þegar styrjunni hafði verið sleppt

Comments

comments

Tags: , , ,


About the Author



Back to Top ↑